Facebook'ta takip et.Twitter'da takip et. Abone Ol!
Cemil Aydoğan
KIZILTEPE'NİN EFSANEVİ KAHRAMANLARI (ALİ KULİ HAN)
13.02.2021

Asurlular döneminde, Dunaysır(Dünya ticaret merkezi) Ermeniler döneminde,Telermen, Eyyubi'ler döneminde,Kosar, Osmanlılar döneminde, Koçhisar ve Cumhuriyet döneminde, Kızıltepe olarak
son ismini alan, Yukarı Mezopotamya'da bulunan tarihi bir coğrafyanın önemli yerleşim merkezlerinden biridir.
Önümüzdeki süreçlerde Kaynaklara dayanarak, Kızıltepe tarihini, 3000 yıldan bugüne kadar, tarihi süreçleriyle beraber, yazmaya çalışacağım.
İlk etapta silinmemek dileğiyle, Kızıltepe'den gelen, geçen, Efsanevi kahramanlarıyla başlamak istiyorum.
Hiçbir tarih yüzde yüz doğru değildir.Ancak yaptığım araştırmaların yüzde doksan doğru olduğuna inanıyorum.
1-"Ali Kuli (Ali Kürt)"
Bundan yaklaşık 250 yıl önce Irak ve İran birleşik Kürdistanın'dan
gelmiştir.
İslam Ansiklopedisi ile beraber, yaptığım tarihi araştırmalara göre, Afşar imparatoru "Nadır Şahın" yeğenidir.
O imparatorluğun yenilmeyen savaşçıların_ dan biriydi.
Nedeni belli olmayan, bir suçtan dolayı, ömür boyu sürgün edilmiştir.
"Ali Kuli"o dönemde Osmanlıya bağlı, Mardin Kızıltepe'de bulunan, Dırbasi aşiretine misafir olmuştur.
Kılıcı, kalkanı, yayı, zırhı ve muhteşem bir atı ile beraber gelmiştir.
O dönemde, Arabistan'dan Kürtlerin coğrafyasına kadar herkese kan kusturan, 700 köyden oluşan, Şamara aşiret liderinin, Siyah şövalye ismiyle, zalim bir oğlu vardı, yüzlerce insanı öldürmüştü.
Yolunda gittiğinde dahi, yolunu kesen insanları bile öldürüyordu.
Bölgede herkesin korkulu rüyası olmuştu.
Çok ilginç bir tasadüf yaşandı, Arap şövalye bu sefer "Ali Kuli''nin misafir olduğu evde bir kişiyi öldürmüştü.
Ağlamalar, sızlamalar, Feryatlar yeri göğü inletiyordu.
''Ali Kuli"kim öldürdü suçu neydi der?
Suçu yoktur. Arap şövalyesi geçerken, bilmeyerek yolunu kesmiştir; derler.
"Ali Kuli" peki bir daha bu Arap buralara gelirse bana haber verin der.
Aradan belli bir süre geçer;
Arap şövalye Siyah atı, Siyah kalkanı, Kılıcı ve yaveri ile beraber toz toprak içinde hızla yoluna devam ediyordu."Ali Kuli''ye Arabın geldiği haberini verirler.
"Ali Kuli''de, Atı ile beraber arabı karşılar; Arap şövalye yabancı; sen herhalde beni tanımıyorsun?
Yolumdan çekil; yoksa keleni alırım der.
Ali Kuli'de, ey Arap senin zalimliğini duymuşum.Bende sana bir şans tanıyorum.Yaverini al ve benim misafir olduğum toprakları terket; bir daha dönmemek üzere memleketine geri dön; der.
Vay bunu söyleyen senmisin diyen, Arap savun yabancı, keleni almaya geliyorum.demesi ile, beraber iki savaşçı vuruşmaya başlarlar.
Dokuzuncu dedem "Ali Kuli" Arap şovalyeye'yi öldürür. 'Ali kuli''nin bu heybetini gören, Arap yaveri, canını kurtarmak amacıyla, dört nala Arabistan'a geri döner.
"Ali Küli"de öldürdüğü, Arap şovalye'sini atının üzerine bağlayarak, misafir olduğu Dırbasi köyüne getirir.
"Dırbasiler" Biz senin sorumluluğunu üstlemeyiz; yarın Araplar hepimizi öldürürler.Sen yabancı bir savaşçısın, kendi iradeni kullanarak, bu ünlü savaşçıyı öldürmüşsün; başının çaresine bak; biz seni sahiplenmiyoruz.
Kaç ruhunu kurtar derler.
Yabancı bir insan olan, "Ali Kuli"Atına binerek dağa sığınır.
O dönem bölgede bulunan Nedeni belli olmayan, bir gerekçe ile, neden bu kadar riski büyük bir sorumluluğu üstleyerek, zergan deresi boyunca bulunan, Amereka aşireti ''Ali Küli''yi neden; akraba olarak üstlendiler? Bunların arasında kimsenin bilmediği kan bağına dayalı olan, tarihi bir akrabalık'mı vardı? Bunun nedeni anlaşılmadı.
20-30 altın ve 100- 150 koyun alarak Şamaran (şuxu) liderinin evine varırlar.
"Ali Kuli," bizim akrabamızdır.
Kendisini afetmesini dilediklerini söylediler.
Bu teklif üzerine Şamara ''Şuxu"onların bu cesaretini taktir ederek, bu kadar uzun bir mesafeyi, kazasız belasız buraya gelişlerini taktirle karşıladığını söyledi.
Öldürülen oğlunun yaveri; olup bitenleri, yiğitçe savaşlarını olduğu gibi, Şamar'a Şuxu'na anlatmıştı.
Bunun üzerine, Şamara aşiret lideri "Ali Kuli''yi afetiğini söyledi. Getirdikleri Altınları ve koyunları'da almadan, kendilerine iade etti. Uğurlar olsun diyerek, Amereka süvarilerini yolcu etti.
O dönem Amereka Aşireti ağası'nın dilere destan güzeliğe sahip olan, "Rozan" isminde bir kızı vardı.Kızını "Ali Küli''ye vererek evlat edindi.
Ve "Ali Kuli"Bölgenin yenilmeyen en büyük savaşçısı olarak, artık yaşamını bu yeni coğrafyada sürdürmeye karar verdi.
Türkçe Kürtçe bildiği için, Osmanlı devletine, kadrolu tercüman oldu.O dönem Osmanlı'nın sancak şehri dağ yamacında bulunan, Erban köyünde bulunuyordu. Ali Kuli (Ali Kürt) tercümanlığın yanında,Osmanlı yetkililerine danışmanlık'da yapıyordu.Bu gün dahi Erban köyünde, Ali Kürdün ismi ile, halen bir dut ağacı (Dara Ali Kürt) canlı olarak ayakta durmaktadır.Ne yazıki mezarı'nın nerde olduğu halen bilinmemektedir. O günden sonra, Ali Kuli'nin tercümanlığından dolayı ismi "Ali Kürt" olarak bölgede, söylenmeye devam etti.
"Nadir Şahın"yeğeni olduğuna dair bazı ciddi kanıtları söylüyorum.
a- Bölgede 300 ileri gelenin bir araya geldiği yemekli bir toplantıda,Toplantıya önderlik yapan, dönemin (Begi) Aşiretler Birliği lideri; "Ali Kürt''te, Ya Ali sen bölgenin en büyük savaşçısı'sın Türkçe Kürtçe biliyorsun.
Osmanlı tercümanısın. senin aslını bir türlü öğrenemedik.
Bu büyük toplantı'da, bize bu onursal asaletini söylersen, hepimizi memnun edersin. "Ali Kürt" begim, bu talebinde ısrarcı olma; ben sana aslımı söylersem, Sen üzerindeki beylik cübenle beraber yerini bana bırakmak mecburiyetinde kalırsın.
Ve benimde şu anda oturduğum yerimde oturursun.
Bu ağır cevabı alan, Beg susmaya başlar.
b-Iraktan 20 süvari asker "Ali Kürdi"yi almak üzere, Koçhisar (Kızıltepe)ye gelirler Ali'ye senin baban veya amcan seni afetmiştir.
Biz seni almaya geldik, derler."Ali Kuli Han''(Ali Kürt) ben bu haksız sürgünü haketmedimki? benim burada, ailesel, aşiretsel ve kadrosal anlamda, yeni bir düzenim olmuştur; diyerek o teklifi geri çevirir.
O süvari sorumlusu; "Ali Kürde'' derki, ya Ali senin babanın sistemi tehlikede generaleri'nin onu devirmeleri an meselesidir.
Ali Kürt onları bir bostana götürür.
Bostanda bulunan, büyük karpuzları ayakları ile ezer.
Süvari sorumlusu derki, bunun anlamı nedir?
Ali bu manzarayı babama söyleyin o bilir, diyerek cevap verir.
Ali'nin mesajı, ordu içindeki
üst düzey generalari'nin tasfiyesi ile ilgiliydi.
Babası bu tasfiyeyi yapamadığı için; tarihe göre "Nadir şahın" generaleri "Nadir Şah"Meşhed'den gelirken, genarelerinin suikast girişimleri sonucu 1747 de öldürüldü. İran, Afganistan, Pakistan, İrak ve İran Kürdistan'ı, Irak'ın büyük çoğunluğu, Azerbaycan, Türkistan ve Hindistanı, boydan boya ele geçiren, Yazılı tarihe göre, Büyük İskender,Timurleng ve Napolyon'dan sonra, Dünyanın en büyük coğrafyalarında, hüküm süren, hayatı at üstünde ve öncü savaşlarda, geçen "Nadir Şah" bu ihanet sonunda, Dünya'ya veda etmiştir.Darbeci Generaler, Nadir Şahın oğulları içinde liderlik seviyesi olmayan bir kişi dışında, oğulları ve torunlarının tümünü öldürdüler. Yerine, Nadir Şahın kardeşi, İbrahim han'ın sürgünde bulunan, Afşar imparatorluğu'nun Efsanevi kahramanı olan, oğlu, Ali Kuli Han'a benzeyen bir kişiyi, Ali Kuli han (Adil Şah) ismi ile tahta geçirdiler. ise'de, sahtekarlığa dayalı bu politik manevra'da tutmadı.General'erin bu oyunu'da fiyasko ile sonuçlandı.Sahte Ali Kuli han'da doğan iç savaş ortamında, gözlerine mil çekilerek öldürüldü.
Ve tarihe damgasını vuran, Afşar İmparatorluğu, bir daha toparlanmadan dağılarak tasfiye oldu.
Babasının (Amcası)nın öldürüldüğünü duyan, Ali Kuli (Ali Kürt) bir hafta boyunca,, kendi evinde yas tutu.Belkide çok pişman olmuştu; gityseydi o suikastçı genaraların dişlerini sökebilirdi.
Veya onları tasfiye ederek bu tehlikeyi ortadan kaldırabilirdi.
Tarihe göre yaklaşık 250 yıl önce 25 yaşında güzel yüzlü ünlü şövalye Ali küli (Ali Kürt) ölmedi.Girbel Dühel ve Cumükte, Amereka (Xelecan) aşiretinin bir parçası olarak
Soyu halen devam etmektedir.Amereka (Xelecan) içinde Kürda ezbeti olarak geçmektedir.
Soyisimleri: Aydoğan,Kayan,Yalçın,ve Nilüfer olarak geçmektedir.
Allah izin verirse, bu canlı tarihin senaryosunu bizzat yazarak, birgün beyaz perdeye tarihi bilgiler ışığında, sinema sahnelerine aktaracağım.
"Ali Kuli"(Ali Kürt)ün seceresini yazıyorum.
Soyundan çok değerli insanlar vardır. Ancak sayfa kapsamasından dolayı, hepsini yazamayacağım
Bölge tarihinde, ismi anılan şahsiyetlerin Künyelerini yazıyorum.
1- Ali Küli Han (Ali Kürt)
2-Mehmet (Ali oğlu)
3-Ömer- Büyük Kenhan (Mehmet oğulları)
4-Mehmet (Ömer oğlu)
5-Kürt hısên-Bışarê Kürt ( Mehmet oğulları) "Kürt hısên" binlerce atlının hazır bulunduğu, er meydan'nında, teke tek savaşında, Arabistanın ünlü mavi şovalyesini at'tan düşürerek, yenen bölgenin efsanevi kahramanı,
6-Abdülaziz Aydoğan( Bışar oğlu)
7-Sahdedin Aydoğan (Abdülaziz oğlu)
8-Halil Aydoğan (Sadedin oğlu)- Ahmet Kayan (İbrahim oğlu)
9-Cemil Aydoğan (Halil oğlu) 9 üncü torun kuşağındayım. Bölgede Cemilê Sor olarak, anılmaktayım.Barış Aktivistiyim
Halkımızın içinde, İnsan hakları, Barış ve Demokrasi mücadelesin'de
Ben deniz, ile ilgili Google'de, Cemil Aydoğan kimdir'e, Baktığınız taktirde,
Bu kahramanlık şeceresi hakkında sizden'de mutlaka, bir kanaat oluşacaktır.
Fars tarihçilerine göre "Nadir Şah" İran Hükümdarıdır.
Türk Tarih tezlerine göre, Afşar imparatoru "Nadir Şah" Kayı boyundan "Ertuğrul Gazi" soyundan'dır.
Ancak tarihi bir gerçeğide, söylemekte, yarar görüyorum.
"Ali Kuli"(Ali Kürt) bölgeye geldiği zaman iki kardeş dili olan, Türkçe ve Kürtçe biliyordu.
Sonuçta kökenimiz ne olursa olsun 7500 yıl önce ikinci yaratılış döneminde
Hepimiz Nuh'un Üç oğlu olan; Sam, Ham ve Yafet , ile yeryüzüne yeniden yayılan kardeşlerin çocuklarıyız.
Bu Dünyada, Allah inancında samimi olan, İnsan hakları, Adalet, Barış ve Demokrasi'den yana olanların, hepsi bizim kardeşlerimiz'dir.
Bu düşüncelere karşı, ranta dayalı, Emperyalist ve kapitalist sistemlere, kendi ülkelerini peşkeş edenler, kendi çıkarları için, uşaklık eden, taşaron olan ve ırkçılık yapanlar bizim kardeşlerimiz değildir.
NOKTA...
Gelecek yazıda Heseneka aşiretinin kahramanları olan, Davê Mirze ve Salıhê Huso'nun kahramanlık ve ölüm yolculuklarını yazacağım.
Cemil Aydoğan
Araştırmacı, tarihçi yazar,

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

SON YORUMLAR